Rodzaje działalności gospodarczej

W polskim prawie istnieją różne rodzaje działalności gospodarczej. Każde z nich różni się od się od siebie kilkoma głównymi czynnikami takimi jak ilość wspólników, roczny obrót, forma opodatkowania, odpowiedzialność prywatnym majątkiem w razie upadłości.

Indywidualna działalność gospodarcza.

Indywidualna działalność gospodarcza jest najpopularniejszą formą prowadzenia działalności w Polsce.  W świetle przepisów działalność gospodarcza jest rozumiana jako działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych. Działalność taka jest prowadzona we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły (ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Przedsiębiorca to osoba fizyczna ,osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną czyli wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą.

Firma może występować pod nazwą jaką jest imię i nazwisko właściciela ale również istnieje możliwość dodania części „marketingowej” i posługiwać się nazwą skróconą. Ważną kwestią jest majątek przedsiębiorstwa, który jest tożsamy z majątkiem właściciela. W razie zadłużenia firmy właściciel odpowiada za nie swoim prywatnym majątkiem. Dług ten może również obarczać współmałżonków o ile nie ma rozdzielności majątkowej.

Przedsiębiorca ma prawo zatrudnić osoby współpracujące oraz współpracować z innymi przedsiębiorstwami np. zlecając dokumentacje księgową.

Spółdzielnia

Spółdzielnie to zrzeszenia nieograniczonej ilości osób. Do założenia spółdzielni potrzeba co najmniej 10 osób fizycznych lub 3 osób prawnych. Ilość członków może się znacząco zwiększyć ale nigdy nie może zejść poniżej poziomu 10 osób fizycznych lub 3 osób prawnych. Aby przystąpić do spółdzielni należy posiadać co najmniej jeden udział chyba, że statut spółdzielni wymaga większej ich ilości. W spółdzielni można wyróżnić zarząd oraz radę nadzorczą to właśnie obie te grupy decydują o ilości członków, statucie oraz wymaganym wkładzie podczas dołączenia się do spółdzielni.

Majątek spółdzielni dzieli się na:

  • fundusz udziałowy – pochodzi z wpłat udziałów członkowskich. W momencie likwidacji zostaje on podzielony dla członków spółdzielni o ile ta spłaciła wszelkie zobowiązania.
  • fundusz zasobowy – powstaje z wpisowego, części nadwyżki bilansowej i z innych źródeł. Cechuje go bez zwrotność.
  • fundusz wkładów – pochodzi z wkładów w spółdzielnie przez członków. W momencie likwidacji spółdzielni nie uczestniczy w pokryciu strat tylko jest zwracany członkom.

Ważną informacją przy zakładaniu spółdzielni jest to, że członkowie odpowiadają majątkiem za jej stratę w zakresie takim jakim mają udziały i nie odpowiadają wobec wierzycieli spółdzielni za jej zobowiązania. Nadwyżka bilansowa spółdzielni jest wypłacana po zakończeniu roku obrachunkowego jest wypłacany członkom zgodnie z ich ilością udziałów.

Spółka jawna

Jest to spółka nie posiadająca osobowości prawne ale posiadająca zdolności prawne (ułomna osoba prawna). Jest to spółka w której każdy ze wspólników odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania firmy. Jednak wierzyciel, który chce odzyskać pieniądze zanim zajmie majątek wspólnika musi zająć pozostały majątek firmy. Podmioty rządzące w spółce wybierają wspólnicy jednak osoba, która zostaje wybrana nie dostaje żadnego nowego wynagrodzenia za przewodnictwo w spółce.

Spółka cywilna

Spółka cywilna podobnie jak jawna nie posiada osobowości prawnej. Aby założyć spółkę cywilną należy sporządzić umowę, którą później zgłosić w Urzędzie Skarbowym do 14 dni od jej zawarcia. Wspólnicy w spółce za ewentualne zobowiązania odpowiadają majątkiem spółki jak i własnym. Spółka taka może zostać zawiązana w celach zarobkowych i niezarobkowych. Ponieważ to wspólnicy mają osobowość prawną a nie spółka, przy wszystkich fakturach powinno się zawierać imiona i nazwiska właścicieli. Spółka cywilna może być zawarta na czas ograniczony lub nieograniczony.  Do otworzenia tej działalności nie potrzeba żadnych wkładów choć wnoszenia wkładów nie jest zabronione. Wspólnicy partycypują w zyskach i stratach takim procentem jakim wcześniej ustalili. Jeśli umowa nie zawiera podziału przyszłych zysków i strat, wspólnicy dzielą się nimi proporcjonalnie, niezależnie od wkładu wniesionego wcześniej.

Spółka komandytowa

Spółka ta ma na celu prowadzenie działalności gospodarczej pod własną nazwą ale bez osobowości prawnej. Zazwyczaj jest formą przejściową między spółkami osobowymi a kapitałowymi. W spółce wyróżnić możemy komplementariusza czyli osobę, która odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem i komandytariusza czyli osobę która odpowiada za zobowiązania w określonej poprzez umowę kwocie(suma komandytowa).Komandytariusz może reprezentować spółkę jedynie jako pełnomocnik. Do założenia spółki komandytowej nie potrzeba wkładu początkowego.

Spółka komandytowo-akcyjna

Jest to najbardziej skomplikowana spółka osobowa. Łączy w sobie cechy zarówno spółki komandytowej jak i spółki akcyjnej. Podobnie jak spółka komandytowa nie ma osobowości prawnej ale może mieć swoją nazwę która musi zawierać nazwisko jednego lub kilku komplementariuszy. Spółka działa w oparciu o statut, który powinien być utworzony w formie aktu notarialnego. Do założenia tego rodzaju działalności potrzeba 50 tyś zł kapitału zakładowego. Za zobowiązania spółki odpowiada co najmniej jeden komplementariusz. Akcjonariusze nie odpowiadają za długio chyba, żę nazwisko akcjonariusza znajduje się w nazwie firmy. W takim wypadku odpowiada on jak komplementariusz czyli całym swoim majątkiem.

Spółka partnerska

Spółka ta należy do spółek osobowych w których wspólnicy(tylko osoby fizyczne) otwierają firmę w celu wykonywania jednego (lub więcej) z wolnych zawodów.

Do wolnych zawodów należą:

  • Adwokat
  • Architekt
  • Aptekarz
  • Lekarz
  • lekarz stomatolog
  • lekarz weterynarz
  • pielęgniarka, położna
  • inżynier budowlany
  • notariusz
  • radca prawny
  • księgowy, biegły rewident
  • doradca podatkowy
  • broker ubezpieczeniowy
  • rzeczoznawca majątkowy
  • rzecznik patentowy
  • tłumacz przysięgły

Wspólnik czyli partner w spółce nie ponosi żadnych zobowiązań z tytułu błędów innego partnera wykonującego jeden z tych zawodów. Dodatkowo nie ponosi żadnych zobowiązań wynikających z długów będących wynikiem błędów osób zatrudnionych u innego partnera.

Spółka Akcyjna

Jest to spółka podzielona na równą ilość akcji. Istnieje możliwość notowania takich akcji na rynku jakim jest Giełda Papierów Wartościowych albo New Connect. Spółka akcyjna ma osobowość prawną. Akcjonariusze takiej spółki nie odpowiadają za zobowiązania spółki z wyłączeniem kwoty jaką w nią zainwestowali. Minimalny kapitał do założenia tej formy działalności to 100 tyś złotych. Udziałowcy mają prawo do partycypacji w dywidendzie proporcjonalnie do ilości akcji. W spółce występuje zarząd, rada nadzorcza a wszelkie decyzje podejmuje się na walnych zgromadzeniach. Spółki akcyjne są oznaczane poprzez dodanie liter SA na końcu nazwy firmy.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Jest to spółka handlowa więc podlega Kodeksowi Spółek Handlowych. W spółce tej wspólnicy nie odpowiadają za długi wobec wierzycieli. Odpowiada za nie sama spółka ze swojego majątku. Ewentualnie za zobowiązania mogą odpowiadać członkowie zarządu. Kapitał wymagany do założenia takiej spółki to 5 tyś złotych. Organami takiej spółki jest zarząd oraz zgromadzenie wspólników, które jest najważniejsze w przedsiębiorstwie. Dodatkowym organem może być Rada Nadzorcza jednak powołuje się ją wtedy gdy kapitał zakładowy firmy przekroczy pół miliona złotych a wspólników jest więcej niż 25. Rade Nadzorczą powołuje się obowiązkowo gdy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością poswatała z spółki Skarbu Państwa. Oznaczeniem takiej spółki jest skrót „sp. z o.o” na końcu nazwy.

Podsumowanie

Podsumowując stworzyliśmy tabelkę w której opisaliśmy najważniejsze cechy każdej z form działalności gospodarczej:

 

Typ Księgowość Odpowiedzialność Osobowość prawna Minimalny kapitał początkowy
Samodzielna KPIPR/Ryczałt Osobista Nie Brak
Spółdzielnia Osobista do sumy udziałów Tak
Cywilna Osobista Nie
Jawna
Partnerska Księgi rachunkowe
Komandytowa Do sumy komandytowej
Komandytowo-akcyjna 50 000 zł
Sp. z o o. Majątek osoby prawnej Tak 5 000 zł
Akcyjna 100 000 zł

 

 

 

 

 

 

 

2 thoughts on “Rodzaje działalności gospodarczej

  • Październik 3, 2016 at 8:08 am
    Permalink

    Najlepsze są potem nazwy tych spółdzielni. Np Stefczyk. Całkowicie mi się to nie podoba. Jest tyle pomysłów i sposobów (?) na wymyślanie nazw, a tu taką wiejską kichą zajeżdża. Ja lubię akronimy brandpro.pl/poznaj-rodzaje-nazw-dla-firmy i nie rozumiem dlaczego nie można wymyślać czegoś z większym poliotem…

    Reply
  • Październik 11, 2016 at 8:46 am
    Permalink

    Jeszcze niedawno najpopularniejszą formą działalności była spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Brak odpowiednich przepisów dawał ogromne pole do oszustw i nadużyć. Na szczęście te czasy mamy za sobą:)

    Reply

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *